Kristaua! da, Jaun Zuria Bizkaiko independentzia defendatzeko zin egiten margolanarekin batera, Anselmo Guineak margo-astoan egin zuen lanik ederrena da. 1897ko Erakusketa Nazionalerako egin behar zuela-eta aukeratu zuen egileak formatu eskerga hau, eta, une hartan, jada ez zen harritzekoa artista batek gai kostunbristei eskaintzea hainbeste metro karratuko mihisea; hamarkada gutxi lehenagora arte, historia pinturek soilik har zitzaketen horrelako mihiseak.
1897ko udaberriaren hasieran, Madrilera bidali baino lehen, artelan amaitu berria Bilboko Arte eta Ofizio Eskolako patioan erakutsi zuten, nahi zuen orok mirets zezan. Espainiako hiriburura eraman zutenean, istripu larria gertatu zen ekitaldi nazionalerako muntatzean. Darío de Regoyosek gogoratzen duenez, «Madrilgo krimenaren aretoan lepoa moztuta egon zen, eta lepoa moztuta diogu, esku-eskailera baten gainera erori baitzitzaien; koadroan alderik alde osorik igaro zen, gurutze itxurako metro bateko zulo bat eginez». Madrilera joan behar izan zuen Guineak lehenbailehen berregiteko, eta 700 pezetako kalte-ordaina eman zion Estatuak. Gero, Regoyosek jarraitzen duenez, «sakrifizioa biribilduz, argirik gabeko leku batean jarri zuten koadroa, ezer ez ikusteko moduan».
Pintura naturalera egokitzea zen orduan ere erakusketa nazionaletako ohiko kritikarien kezka nagusietako bat, eta haiek Kristaua! honen dohainak aitortu arren, begi txarrez edo are harriduraz ikusten zuten zenbait baliabide piktoriko erabiltzea. Esate baterako, Silverio de la Torre ez zuen konbentzitu lehen planoko pertsonaien eta objektuen tonu-emateak, eta, haren ustez, «hain da berdexka, tonuaren uniformetasun horrek indarra kentzen baitie batik bat lehen terminoei, eta koadroari betaurreko berdeekin begiratzeko efektua eragiten du, haiek erantzita koadroan onetik dagoen ugaria ikusteko irrika bultzatuz». Kritikari zorrotzagoen multzokoa zen F. Fuentes Iriarte ere, eta, irudien osaera eta gauzatzea oparo laudatzeaz gain, hala baieztatu zuen: «Guinearen mihisea, zergatik ez aitortu?, erakusketa honetako onena da, akats handiak dituen arren». Akatsen artean kokatu zuen pintorea makurtu izana «hondoko paisaian eguzkia inprimatzearen eraginpean, Guinea jaunak ulertu ahal zuenean naturan ezin dela ikusi bere koadroan ageri den ez orban orokor hori eta gorririk, ezta efektu hori gauzatzeko inolako arterik gabe utzi dituen punturik ere, berezkotik batere gabe, zorigaiztoko hondo horretan». Emandako iritziarekin nahikoa ez, eta artistari «gaizki ulertutako inpresionismoak» alde batera uzteko eskatu zion, «dakien bezala margotzeko, beti gaitzestekoak diren nabarmenkeriarik egin gabe».
Hurrengo urtean, margolana Bartzelonako «Arte Ederren eta Arte Industrien Erakusketa»n egon zen, eta, Regoyosen arabera, «aski goraipatu zuten egileek eta kritikariek». Iritzi kritikoren bat gorabehera, egia esan, laudorioak gehiago izan zituen. Parisko eraginetara ohituago zegoen hiri batek obra hobeto ulertzea espero zitekeen, nahiz eta, nolabait, harrigarria den hondo eztabaidagarria mugarik gabe txalotzea: «Jatorritik tonu onekoa den koadro hau deigarria da, bigarren kokapeneko kolore hain egokiengatik, eguzki galdatan, egikera erdipuntillistaz ausardia apartekoz landuta», idatzi zuen La Dinastíako kritikari asebeteak (Mikel Lertxundi Galiana)
1897. Exposición en la Escuela de Artes y Oficios. . 1897/04.
1897. Exposición General de Bellas Artes. , Palacio de las Artes e Industrias. 1897/05/25.
1898. IV Exposición de Bellas Artes e Industrias Artísticas. , Palacio de Bellas Artes. 1898.
1900. I Exposición de Arte Moderno. , Escuelas de Berástegui. 1900/08/12-1900/09/09.
1907. Anselmo Guinea: exposición conmemorativa. Bilbo, Sociedad Filarmónica. 1907/05-1907/06.
1971. 50 años de pintura vasca, 1885-1935. , Museo Español de Arte Contemporáneo. 1971/10/01-1971/12/31.
1972. 50 años de pintura vasca, 1885-1935. Donostia, San Telmo Museoa. 1972/01/18-1972/02/27.
2003. Boladaz Pasatuta. Bilbo, Euskal Arkeologia, Etnografia eta Kondaira Museoa. 2003/04/29-2003/08/31.
2012. Anselmo Guinea, 1855-1906. Modernitatearen jatorriak euskal pinturan . Bilbo, Arte Ederren Bilboko Museoa. 2012/02/13-2012/05/20.
Catálogo de la Exposición General de Bellas Artes, 1897. Madrid, Celestino Apaolaza Impresor, 1897, p. 79, cat. 499.
Alcántara, Francisco. La Exposición Nacional de Bellas Artes, 1897 : reproducción autotípica de las obras más notables. Madrid, Centro Editorial Artístico, 1898, pp. [244], 250, [292], il.
¡Cristiano! Cuadro de Anselmo Guinea , El Nervión . 09/04/1897, p. 1.
De ayer a hoy , El Nervión . 10 de abril de 1897, p. 2.
Sirimiri , Euskalduna , n.º 31. 11/04/1897, p. 248
Cristiano , Euskalduna , n.º 32. 18/04/1897, p. 253.
Balsa de la Vega, Rafael. La Exposición de Bellas Artes , El Liberal . 01/06/1897, p. 1.
El cuadro de Guinea , El Nervión . 3 de junio de 1897, p. 1.
El cuadro de Guinea , El Nervión . 10/06/1897, p. 1.
Pérez Nieva, Alfonso. La Exposición de Bellas Artes de 1897, II : el óleo , La Dinastía . 10/06/1897, p. 2.
Soriano, Rodrigo. Cuadros de la exposición : ¡Cristiano! , La Época . 19/06/1897, p. 1.
La Torre, Silverio de. En la Exposición de Bellas Artes , La Revista Moderna , n.º 16. 19/06/1897, p. 3.
De ayer a hoy , El Nervión . 20 de junio de 1897, p. 2.
Navarro Ledesma, F. Exposición de Bellas Artes , El Globo . Madrid, 22 de junio, p. 2
IV Exposición de Bellas Artes e Industrias Artísticas : catálogo ilustrado. Barcelona, Heinrich y C.ª, 1898, pp. 36, 266, cat. 53.
Nuevas obras de Anselmo Guinea , El Nervión . 17/03/1898, p. 1.
Para la Exposición de Bellas Artes, de Barcelona , El Nervión . 23/03/1898, p. 2.
Miquel y Badía, F. Paseos por el Palacio de Bellas Artes , El Diario de Barcelona , n.º 138. 18 de mayo de 1898, p. 5777.
Exposición de Bellas Artes : sala primera II , La Dinastía . 09/06/1898, p. 1.
Cosas del día , La Ilustración Ibérica . 18/06/1898, pp. 386-387.
Lemaco, T. Arte Vascongado : nuevas obras de Anselmo Guinea , La Vasconia , N.º 223. 10/12/1899, pp. 84-85.
Exposición de Arte Modernista : Catálogo. Bilbao, Imprenta y Litografía Bilbaína, 1900, p. 5.
En la Exposición de Bellas Artes , El Nervión . 09/08/1900, p. 1.
Criticón [pseudónimo de Darío de Regoyos]. Exposición de Arte Modernista. Anselmo Guinea , El Nervión . 13/08/1900, p. 1.
Anselmo Guinea , El Nervión . 11 de junio de 1906, p. 1.
Artista vizcaíno : Anselmo Guinea , Euskal-Erria , Tomo LIV. 15/06/1906, pp. 500-501.
Un artista y una exposición : en honor del malogrado pintor bizkaino D. Anselmo de Guinea , JEL . 16 de junio de 1911, pp. 336, 338, 340-[341], [347]-348, il. (Con el título Cristiano)
Un artista y una exposición : en honor del malogrado pintor bizkaino D. Anselmo de Guinea , Euzkadi , n.º 25. enero-febrero 1914, pp. 49-52, 61, fotografía exposición. (Con el título Cristiano)
Urrutia, Eduardo de. Anselmo Guinea , Euskalerriaren Alde , n.º 306-307. 1929, p. 307.
Madariaga, Luis de. Pintores vascos. San Sebastián, Auñamendi, 1970, vol. II, p. 29. (Con el título Cristiano)
Iglesias, Antonio. Cuatro Exposiciones en las Salas de Bellas Artes , Bellas Artes , n.º 12. 1971, p. 42.
50 años de pintura vasca, 1885-1935 [Cat. exp.]. Madrid, Ministerio de Educación y Ciencia, 1971, n.º cat. 64.
50 años de pintura vasca, 1885-1935 [Cat. exp.]. San Sebastián, Museo de San Telmo, 1972, s. p., n.º cat. 44.
Álvarez Emparanza, Juan María. Origen y evolución de la pintura vasca = Euskal pinturaren sorrera eta eboluzioa. Donostia-San Sebastán, Caja de Ahorros Provincial de Gipúzcoa, 1973, pp. 13, 31, 90. (Con el título Cristiano)
Pintores y escultores vascos de ayer, hoy y mañana. Bilbao, La Gran Enciclopedia Vasca, vol. III, 1973, pp. 266-267. (Con el título Cristiano)
Llano Gorostiza, Manuel. Palacio Provincial [de Vizcaya]. [Bilbao], Diputación de Vizcaya, 1976, pp. 46, 51 y relación final de obras depositadas en el Palacio Provincial. (Con el título Cristiano)
Bengoechea, Javier de. Catálogo de arte moderno y contemporáneo del Museo de Bellas Artes de Bilbao. Bilbao, Banco de Vizcaya, 1980, p. 64. (Con el título Cristiano).
Pantorba, Bernardino de. Historia y crítica de las Exposiciones Nacionales de Bellas Artes celebradas en España. Madrid, Jesús Ramón García-Rama, 1980, p. 166.
Castañer López, Xesqui. Iconografía de la mujer en los pintores vascos, siglos XIX y XX , Kobie : bellas artes , n.º 2. 1984, p. 99.
Euskal pintoreak formato handiaren aurrean = Pintores vascos ante el gran formato : 1886-1991 [Cat. exp.]. Vitoria-Gasteiz ; Bilbao, Eusko Jaurlaritza = Gobierno Vasco ; Bizkaiko Foru Aldundia = Diputación Foral de Bizkaia, 1991, pp. 64-67.
Arrizabalaga, Bernardo de. Foru Jauregia = Palacio Foral. Bilbao, Bizkaiko Foru Aldundia = Diputación Foral de Bizkaia, 1991, p. 68.
Gómez-Moreno, María Elena. Pintura y escultura españolas del siglo XIX. Madrid, Espasa Calpe, 1993, pp. 497-499. (Con el título Cristiano)
Galilea Antón, Ana María. A propósito de las obras del Museo de Bellas Artes de Bilbao depositadas en otras instituciones , Urtekaria 1992 : asterlanak, albistak = anuario 1992 : estudios, crónicas . 1993, pp. 28, 31, 32, 54, 69, il.
Castañer López, Xesqui. La imagen de la mujer en la plástica vasca contemporánea, s. XVIII-XX : aproximación a una metodología del género. Bilbao, Universidad del País Vasco = Euskal Herriko Unibertsitatea, 1993, p. 46.
Zugaza Miranda, Miguel. Euskal margolariak Aurrezki Kutxen bildumetan I = Pintores vascos en las colecciones de las Cajas de Ahorros I. Bilbao, Bilbao Bizkaia Kutxa; Gipuzkoa Donostia Kutxa; y Vital Kutxa, 1993, p. 36.
Viar Olloqui, Javier. Bilbao en el arte : de 1875 a 1936. Bilbao, Bilbao Bizkaia Kutxa, 2000, pp. 65-66.
Plazaola, Juan. Historia del Arte Vasco. Lasarte-Oria, Etor-Ostoa, 2002-2003, vol. III, p. 714.
Boladaz pasatuta = Pasado de moda. Bilbao, Euskal Museoa = Museo Vasco, 2003, pp. 18, 155, il. F 4. A.
Rodríguez-Escudero Sánchez, Paloma. Costumbrismo, impresionismo y "art nouveau" en la pintura vasca , Ondare , n.º 23. 2004, p. 154.
Arenaza Urrutia, José María. Anselmo Guinea, 1854-1906 : un pintor para la modernidad. Bilbao, Fundación BBK Fundazioa, 2006, pp. 70-71.
Guía Artistas Vascos. Bilbao, Museo de Bellas Artes de Bilbao, 2008, pp. 32-33.
De Goya a Gauguin : el siglo XIX en el Museo de Bellas Artes de Bilbao [Cat. exp.]. Bilbao, Museo de Bellas Artes de Bilbao, 2008, pp. 399-402, n.º cat. 82.
Gida Euskal Artistak. Bilbao, Bilboko Arte Eder Museoa, 2008, pp. 32-33.
Entre dos siglos : España 1900 [Cat. exp.]. Madrid, Fundación Mapfre, Instituto de Cultura, 2008, p. 71.
Anselmo Guinea, 1855-1906 : los orígenes de la modernidad en la pintura vasca [Cat. exp.]. Bilbao, Museo de Bellas Artes de Bilbao, 2012, pp. 206, 210, n.º cat. 60.
Guide Basque Artists. Bilbao, Bilbao Fine Arts Museum, 2012, pp. 32-34, n.º cat. 13b.
Onandia Garate, Mikel. Museo de Bellas Artes de Bilbao : los origenes de una colección : las colecciones del Museo de Bellas Artes y del Museo de Arte Moderno de Bilbao, 1908-1936. 2012, pp. 52, 117, 124, 147, il.
Guía Artistas Vascos. Bilbao, Museo de Bellas Artes de Bilbao, 2013, pp. 32-33, il.
Artistas vascos en Roma : 1865-1915 [Cat. exp.]. Donostia-San Sebastián, Kutxa Gizarte eta Kultur Fundazioa = Fundación Social y Cultural Kutxa, 1995, pp. 198, 201.
Manterola, Ismael ; Onandia, Mikel [coords.]. Bilbao 1919 : la Exposición Internacional de Pintura y Escultura = Bilbao 1919 : Nazioarteko Pintura eta Eskultura Erakusketa [sarean] , Boletín 11 = Buletina 11 . 2019, p. 65.
- Artistaren bilduma, Bilbo, c. 1897-1906†;
- Valentina Zuazagaren bilduma, aurrekoaren alarguna, Bilbo, 1906-1920†;
- Valentina Zuazagak Bilboko Arte Ederren Museoan gordailutua, 1913-1920†;
- Luisa Guinearen bilduma, aurrekoaren alaba eta oinordekoa, Bilbo, 1920-1921;
- Luisa Guineak Bilboko Arte Ederren Museoan gordailutua, 1920-1921;
- Bizkaiko Probintziako Aldundiak Luisa Guineari erosia, 1921;
- Bizkaiko Diputazio Probintzialak museoari egindako ekarpena, 1921an