Kristo Gurutziltzatua irudikatzen duen konposizio bertikala. Kristoren irudia isolatuta ageri da paisaia-hondo mugagabe baten gainean, horizonte-lerro oso baxua duela, irudiaren monumentaltasuna nabarmentzen duena. Gurutziltzatuak ia espazio osoa hartzen du, eta behetik gora hautatutako ikusmenak haren neurriak areagotzen ditu. Kristo bizirik agertzen da, burua makurtuta eta zerurantz begira erreguka. Lau iltzerekin irudikatzen da, baina oinak gurutzatuta, enborrak kontrapostu arin bat hartzea eragiten duena. Hondoan, xehetasun anekdotikorik gabe, ilargia eguzkia ezkutatzeko zorian agertzen da, Salbatzailea amaitzean gertatu zen eklipsea gogoraraziz. Kromatikoki, atzeko kolore ilunak menderatzen dituzte, Jesusen gorputzak darion argitasunarekin kontraste ñabarra sortuz.
Obra José de Riberaren heldutasun-garaikoa da, non Caravaggioren naturalismoaren, flamenko eta veneziar kolorearen eta Boloñoko klasizismoaren eraginak pintura naturalista eta nahasi batean oinarritzen diren, konposizioari, argiari eta koloreari dagokienez. Deboziozko gurutziltzatua da, Kontrarreformako barrokoaren berezkoa. Spagnolettoak, Francisco Pachecok kodifikatutako eredua jarraitu du, eta lau iltzerekin irudikatzen du, baina, beste konposizio batzuen gogortasuna saihesteko, hankak gurutzatuta daude. Ondorioz, enbor manierista liraina kontrapostu arin batean sartzen da eta argiak eta koloreak leundutako anatomia bat erakusten du. Koadroa oreka-alarde bat da konposizioari, koloreari eta argiari dagokienez, eta ezin hobeto betetzen du deboziozko mihise horien funtzioa, leialaren arreta hain irudi sinesgarrirantz erakartzen baitute, non koadrotik irteten dela baitirudi.
1694an, Pedro de Oreitia y Vergara jaunak, Karlos II.aren ministroak, San Pablo eta San Pedroren margoekin batera, Gasteizko Santo Domingo komentura eraman zuen. 1835ean, desamortizazioaren ondorioz, Arabako Foru Aldundiaren jabetza izatera pasa ziren, eta 1844ko urriaren 1ean Aldundiaren jauregi berrian ezarri ziren, urte bereko urtarrilean inauguratu baitzen. Jauregian egon zen 1973-1974 arte, Arte Ederren Museora joan zen arte. 1999an Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoan utzi zen, Arabako Foru Aldundiaren beste pieza batzuekin batera.
1884. Gasteizko erakusketa arabarra. Gasteiz, Irakaskuntza Ertaineko Institutua. 1884/08/01-1884/09/15.
1926. Antzinako Arte Erakusketa. Eusko Ikaskuntzaren IV. Kongresua. Gasteiz, Arte eta Lanbide Eskola. 1926/07/25-1926/08/01.
1946. Kristoren irudia espainiar artean. Madril, Retiroko Erakusketa Jauregia. 1946/01/13-1946/12/31.
1958. Pour un Monde Plus Humain. Bruselas, Exposition Universelle et Internationale de Bruxelles. 1958/04/17-1958/10/19.
1985. Splendeurs d´Espagne et les villes belges 1500-1700. Europalia 85. Bruselas, Palais des Beaux Arts. 1985/09/25-1985/12/22.
2005-2006. Mezu gurutzatuak. Denboraren esparruan errealitatearekin mintzatuz. Gasteiz, Artium. 2005/03/16-2006/02/12.
2006-2007. El Grecotik Picassorako pintura espainiarra: denbora, egia eta historia. New York, Solomon R. Guggenheim Museum. 2006/11/17-2007/03/28.
2018-2019. José de Riberaren Kristo Gurutziltzatua Arabako ondarean. Gasteiz, Arabako Arte Ederren Museoan. 2018/04/20-2019/01/31.
2019-2020. Hiru Riberak. Gasteiz, Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoa. 2019/03/01-2020/08/31.
Extractos de las Juntas Generales celebradas por la Real Sociedad Bascongada de los Amigos del País en la ciudad de Vitoria por julio de 1792. Vitoria, Baltasar Manteli Impresor, 1792, 101-102 or.
Guía de forasteros en Vitoria por lo respectivo a las tres bellas artes de pintura, escultura y arquitectura, con otras noticias curiosas que nacen de ellas.. Vitoria, Baltasar Manteli, 1792, 12 or.
CONCA, Antonio. Descrizione odeporica della Spagna. Parma, Italia, Stamperia Reale, 1793, 12 or.
CEAN BERMÚDEZ, Juan Agustín. Diccionario histórico de los más ilustres profesores de las Bellas Artes en España. Madrid, San Fernandoko eta Historiako Arte Ederretako Errege Akademiak, 1800, 193 or.
Monumentos: sesión extraordinaria que para su reorganización celebró la Comisión de Monumentos Históricos y Artísticos bajo la presidencia del señor Gobernador de la Provincia. Vitoria, Manteliren semeen imprimategia, 1867.
Exposición alavesa de Vitoria en 1884 [katalogoa]. Vitoria, Arabako Foru Aldundia, 1884, 7 or.
Exposición Alavesa de Vitoria en 1884. Salón de arte retrospectivo , El Anunciador Vitoriano . 1884/09/12, 1 or.
COLÁ Y GOITI, José. Vitoria artística , Euskal-Erria: Revista Bascongada San Sebastián , 15. 1886ko 2. seihilekoa. 245-249 or., 248 or.
SOTO, Sixto Mario. Un asilo para las joyas del arte , La Libertad . 1892/02/20, 1 or.
SOTO, Sixto Mario. El testamento de don Pedro de Oreytia , La Libertad . 1892/03/23, 1-2 or.
SOTO, Sixto Mario. La losa sepulcral del Ilmo. Sr. D. Pedro de Oreytia y Vergara , La Libertad . 1892/03/02, 1 or.
SOTO, Sixto Mario. Historia de la restauración y estudio crítico de tres cuadros pintados por José de Ribera. Vitoria-Gasteiz, Galo Barrutia, 1892.
GONZÁLEZ DE ECHAVARRI CASTAÑEDA, Vicente. Vitoria histórica. Colección de artículos publicados en el diario La Libertad. Vitoria, [s. n.], 1903.
COLÁ Y GOITI, José. Curiosidades artísticas de Vitoria , Euskal-Erria: Revista Bascongada San Sebastián , 55. 1906ko 2. seihilekoa, 193 or.
TORMO Y MONZÓ, Elías. Un Van Dyck, un Zurbarán, un Villacis (?) y un cuatrocentista florentino inéditos y arrinconados por España , Cultura española , 4 zenbakia. 1906, 1139 or.
ALFARO FOURNIER, Tomás. Anasagasti habla de arte en Vitoria , Heraldo Alavés . 16/12/1913, 1 or.
CASTRO, Cristóbal de. Catálogo monumental de España. Madrid, Rivadaneyraren ondorengoak, 1915, 81, 88 or.
TORMO Y MONZÓ, Elías. Más de Cabezalero, Pintor de la Escuela de Madrid , Boletín de la Sociedad Española de Excursiones , XXIII, 2 zenbakia. 1915, 118 or.
TORMO Y MONZÓ, Elías. Varias obras maestras de Ribera, inéditas , Boletín de La Sociedad Española de Excursiones , XXIV urtea. 1916ko 1. hiruhilekoa, 12-13 or., 20-24 or., il. z/b.
TORMO, Elías. Un Van Dyck , Ateneo , 41 zenbakia. 1917, 8 or.
Vitoria artística. Impresiones de una visita con Zubiaurre a las notabilidades arquitectónicas y pictóricas vitorianas , Heraldo Alavés . 1917/08/11, 1 or.
PARDO BAZÁN, Emilia. Crónicas de España , La Libertad . 1921/01/19, 1 or.
MAYER, August L. Jusepe de Ribera (Lo Spagnoletto). Leipzig, [Poeschel & Trepte], 1923, 115, 198-199 or.
SALAZAR, J. El Cristo de Ribera , Vitoria, Revista Ilustrada , 1. Agosto 1924, il. z/b. p. 45
C. La Exposición de Arte Antiguo , Heraldo Alavés . 1926/07/24, 2 or.
La Diputación de Álava. Breve entrevista con su presidente , Vida Vasca , 6. 1929, il. z/b. 167 or.
ACEBEDO. Pintores vitorianos , Pensamiento Alavés . 1937/08/04, 9 or.
La exposición de "La imagen de Cristo en el arte español" , ABC . 1946/01/13, 36 or.
BARBERAN, Cecilio. La exposición de la imagen de Cristo en el arte español , Vértice , 83. 1946/02/00, 66-67 or., 84 or.
MARTÍNEZ DE MARIGORTA, José. Álava y sus alrededores: 34 fotograbados. La casa de Álava (Archivos, Bibliotecas y Museos Provinciales). Vitoria, [s. n.], 1945?, 60, 89 or.
GUÉ TRAPIER, Elizabeth du. Ribera. New York, [Hispanic Society of America], 1952, 182 or.
El Museo Provincial , Pensamiento Alavés . 1963/08/20.
APRAIZ BUESA, Emilio de. San Francisco y Santo Domingo , En: PORTILLA VITORIA, Micaela J.; et al. Catálogo Monumental Diócesis de Vitoria: Ciudad de Vitoria. Vitoria-Gasteiz: Obra Cultural de la Caja de Ahorros Municipal , 3. liburukia. 1968, 314-315 or.
MANAUT VIGLIETTI, José. Los lienzos de Ribera en la Diputación Foral de Álava [Argitaratu gabeko ikerlana]. 1970.
FRAILE, Mª Asunción. Cristóbal González de Quesada un "médico de cuadros" , Norte Expres . 1971/09/06, 10 or.
SANTOYO, Julio César. Viajeros por Álava siglo XV a XVIII. Vitoria, Gasteizko Udal Aurrezki Kutxaren Obra Kulturala, 1972, 181 or.
El cuadro del Cristo de Ribera en el Museo Provincial , Norte Expres . 1973/01/13, 19 or.
NOEL, Eugenio. Un Cristo, de Ribera , El Adelanto , 15/06/1973, il. z/b.
TENERIAS. Álava posee un tesoro artístico cuantioso en instituciones y particulares , Norte Expres . 13/09/1974, 11 or.
PONZ, Antonio. Viaje de España 1772-1794. Madrid, 1976, 23 or.
BEGOÑA AZCÁRRAGA, Ana de; Mª Jesús BERIAIN; Felicitas MARTÍNEZ DE SALINAS. Museo de Bellas Artes de Álava. Vitoria-Gasteiz [katalogoa]. Vitoria-Gasteiz, Arabako Foru Aldundia, 1982, 27-28 or., 48 or. il. kol.
BEGOÑA AZCÁRRAGA, Ana de. El esplendor del barroco y sus manifestaciones artísticas , En: LLANOS ORTIZ DE LANDALUCE, Armando. Álava en sus manos. Vitoria-Gasteiz: Arabako Kutxa , 4. liburukia. 1983, 161 or.
La visita de los Reyes de España relanza el interés por «Europalia» , El Correo . 2005/10/22, il. z/b. 34 or.
STEPPE, Jan Karel . Cinq bustes reliquairea, En: DUVOSQUEL, J.M.; VANDEVIVERE, Ignace (dir). Splendeurs d`Espagne et les villes Belges 1500-1700 [catálogo]. Bruselas, Crédit Communal de Belgique, 1985, 540-542 or., 541 or. il. z/b
ARCEDIANO SALAZAR, Santiago. Estudio monográfico del Santo Cristo de José Ribera , Kultura. Cuadernos de cultura , 10. 1987, 26-38 or., il. z/b.
ARCEDIANO SALAZAR, Santiago. Hace 120 años se restauró el cuadro del Santo Cristo del pintor José de Ribera , Boletín de Información Municipal , 61. 1987ko apirila-ekaina, 39 or.
ANDRÉS ORDAX, Salvador. Arte , En:FERRER REGALES, Manuel; et al. País Vasco. Madrid: Publicaciones de la Fundación Juan March, (colección Tierras de España) . 1987, 286 or., il. kol. 286 or.
PORTILLA VITORIA, Micaela J. Mirari: Herri bat artearen bila [katalogoa]. Vitoria-Gasteiz, Arabako Foru Aldundia, 1989, 111-112 or.
SOTO, Sixto Mario. Historia de la restauración y estudio crítico de tres cuadros pintados por José de Ribera El Españoleto , Pátina , 6. 1991, 2-18 or.
GARCÍA DÍEZ, José Antonio. La pintura en Álava. Vitoria-Gasteiz, Araba eta Gasteizko Aurrezki Kutxa, 1990, 37-38 or., 35 or. il. z/b
BEGOÑA AZCÁRRAGA, Ana de. Barroko-pintura Araban , En: JOVER LAGUARDIA, Joaquín. Errenazimentua II: Araba eta Iparraldean. Donostia: Kriseilu (Euskal Artearen Historia) . 1992, 117-118 or., il. 115 or.
REY ALTUNA, Luis. Jusepe de Ribera y su circunstancia alavesa. En la conmemoración del IV Centenario (1591-1652) , Sancho el Sabio: Revista de cultura e investigación vasca , 2. 1992, 231-237 or., il. z/b. z/g
Reparto de tesoros , El Correo . 1995/12/17.
TABAR ANITUA, Fernando. Vitoria-Gasteizko Elizbarrutiko eta Araban inportatutako Barrokoa: Eskultura eta Pintura [kat.]. Vitoria-Gasteiz, Arabako Foru Aldundia, 1995, 132-133 or., 132 or. il. z/b
VÉLEZ CHAURRI, J. Javier. Barroco , En: GONZÁLEZ DE SAN ROMÁN, Miguel (zuz.). Vitoria-Gasteiz en el Arte. Vitoria-Gasteiz: Gasteizko Udala. , 2. bolumena. 1997, 410, 422 or., il. kol. 377-378 or., 411 or.
Vitoria-Gasteiz en el Arte [CD-ROM]. Vitoria-Gasteiz, Gasteizko Udala, 1997.
AGÚNDEZ, Gema; Armando LLANOS. Ver y Conocer Alava: Guía para una visita. Vitoria-Gasteiz, Arabako Foru Aldundia, 1999, 145 or.
BARTOLOMÉ GARCÍA, Fernando R. Arte Barrokoa Araban. Vitoria-Gasteiz, Arabako Foru Aldundia , 1999, 68-69 or.
LÓPEZ LÓPEZ DE ULLÍBARRI, Félix. Sarrera , En: LÓPEZ LÓPEZ DE ULLIBARRI, Félix; Arantza DABOUZA SALCEDO (koor.). Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoa. Vitoria-Gasteiz: Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoa . 1999, 19-20 or., 23 or., 27 or.
TABAR ANITUA, Fernando. Mihisearen Saila , En: LÓPEZ LÓPEZ DE ULLIBARRI, Félix; Arantxa DABOUZA SALCEDO (koor.). Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoa. Vitoria-Gasteiz: Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoa . 1999, 165 or., 172-174 or., 184 or., il. kol. 185 or.
TABAR ANITUA, Fernando. La pintura del Barroco en Euskal Herria. Arte local e importado , Ondare: Cuadernos de Artes Plásticas y Monumentales. Revisión del Arte Barroco , 19. 2000, 146 or.
TABAR ANITUA, Fernando. Pintura y escultura de los siglos XVI y XVII en Álava , En: LÓPEZ MERÁS, Rosario; Sara GONZÁLEZ DE ASPURU (koor.). Museos de Álava. un patrimonio desconocido [catálogo]. Madrid: Fundación Santander Central Hispano . 2000, 34 or.
ARCEDIANO SALAZAR, Santiago. Ignacio Díaz Olano. Vitoria-Gasteiz, Caja Vital Kutxa Fundazioa, 2001.
Museoak Euskadi. Vitoria-Gasteiz, Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia, 2001, 38 or., 36 or. ir. kol.
TABAR ANITUA, Fernando. Luces del Barroco: Pintura y Escultura del Siglo XVII en España [katalogoa]. Vitoria-Gasteiz, Vital Kutxa Fundazioa; Arabako Foru Aldundia, 2002, 22-23 or., 23 or. ir. kol.
VÉLEZ CHAURRI José Javier; Pedro L. ECHEVERRÍA GOÑI. Pintura barroca con vinculación histórica al País Vasco , En: TABAR ANITUA, Fernando; et al. Luces del Barroco: Pintura y Escultura del Siglo XVII en España [katalogoa]. [Vitoria-Gasteiz]: Fundación Caja Vital Kutxa; Departamento de Cultura de la Diputación Foral de Álava . 2002, 22-23 or., il. kol. p. 23
ECHEVERRÍA GOÑI, Pedro L.; José Javier VÉLEZ CHAURRI. Arte Moderno , En: CASTAÑER, Xesqui (ed.). Arte y Arquitectura en el País Vasco: El patrimonio del románico al siglo XX. Donostia-San Sebastián: Nerea . 2003, 94 or.
TABAR ANITUA, Fernando. "Guía de forasteros en Vitoria" Lorenzo Prestamerok egina , En: Lorenzo Prestamero [1733-1817] Arabako Ilustrazioko izarra Vitoria-Gasteiz: Arabako Foru Aldundia-Kultur Saila . 2003, [105], 106, [107] or., 108 or. il. kol.
Mezu gurutzatuak: denboraren esparruan errealitatearekin mintzatuz [katalogoa]. Vitoria-Gasteiz, Artium, 2005, 94 or., 95 or. il. kol.
Mezu gurutzatuak: denboraren esparruan errealitatearekin mintzatuz [libruxka]. Vitoria-Gasteiz, Artium, 2005.
Mezu gurutzatuak: denboraren esparruan errealitatearekin mintzatuz [gonbidapena]. Vitoria-Gasteiz, Artium, 2005.
REUTER, Anna. José de Ribera, Cristo crucificado , En: GIMÉNEZ, Carmen ; Francisco CALVO SERRALLER (edit.). Pintura española de El Greco a Picasso: el tiempo, la verdad y la historia [katalogoa]. Madrid: Tf. editores . 2006, 380 or.
Álava cede al Guggenheim de Nueva York el 'Cristo Crucificado' de José de Ribera , El Correo . 2006/10/14, 72 or., il. z/b. 72 or.
"El Cristo de Ribera" rejuvenece , El Correo . 2010/09/07.
El "Cristo Crucificado" de José de Ribera inicia un año de recuperación , Diario de Noticias de Álava . 2010/07/09.
La Diputación Foral de Álava restaurará el "Cristo Crucificado" de José de Ribera , El Correo . 2010/09/06.
URDIAIN MARTÍNEZ, Mª Camino. Arabako Biltzar Nagusien egoitza. Vitoria-Gasteiz, Arabako Biltzar Nagusiak, 2010, 71 or., 71, 92-93 or. il. z/b
URDIAIN MARTÍNEZ, Mª Camino. Arabako biltzar nagusiek Gasteizen eta Lur Jareetan izan dituzten egoitza historikoak XV. Mendetik XIX. Era. Vitoria-Gasteiz, Arabako Biltzar Nagusiak , 2015, p. 136
GONZÁLEZ, Carlos. El Bellas Artes acoge el restaurado "Cristo Crucificado" de Ribera , Diario de Noticias de Álava . 2018/04/26.
LÓPEZ VILLANUEVA, Marina; ROJO ROJO, Soledad. Riberaren Kristo Gurutziltzatuari buruzko azterlana eta esku hartzea In: LÓPEZ LÓPEZ DE ULLIBARRI, FéliX (koor.) José de Riberaren Kristo Gurutziltzatua Arabako Ondarean. Vitoria-Gasteiz, Arabako Foru Aldundia, 2018.
ALBERTUS, Ramón. Viaje al origen de los tres Riberas , EL Correo . 2019/03/02, 46-47 or.
El Museo de Arte Sacro se renueva en su clasicismo , El Correo . 2018/06/27, 48 or.
TABAR ANITUA, Fernando. José de Riberaren Kristo Gurutziltzatua Arabako Ondarea. Historia eta arte azterlana In: LÓPEZ LÓPEZ DE ULLIBARRI, Félix (cord.), José de Riberaren Kristo Gurutziltzatua Arabako Ondarean [cat.]. Arabako Foru Aldundia, 2018.
ARCEDIANO SALAZAR, Santiago. José Ribera y sus tres joyas , EL Correo . 2019/03/02, 47 or.
El Museo de Arte Sacro vuelve a reunir los tres Ribera de propiedad foral , Diario de Noticias de Álava . 2019/03/02, 61 or.
ARCEDIANO SALAZAR, Santiago. Creaciones divinas en el Museo Diocesano de Arte Sacro , El Correo . 2019/03/10, pp. 60-61
LÓPEZ VILLANUEVA, Marina; Soledad ROJO ROJO. Estudio radiográfico y de fluorescencia UV en el lienzo "Cristo Crucificado" de José de Ribera , AEND Asociación española de ensayos no destructivos , 87. 2019ko bigarren hiruhilekoa, 34-38 or., il. kol. 34-38 or.
URDIAIN MARTÍNEZ, Mª Camino. Probintziako Jauregi Etxea Arabako Foru Aldundia : 1844-2019. Vitoria-Gasteiz, Arabako Foru Aldundia, 2019, 103-112, 121, 228-232 or., 109, 241, 245, 247, 354 or. il. z/b, 110 or. il. kol.
ERKIZIA MARTIKORENA, Aintzane; Itziar AGUINAGALDE LÓPEZ. Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoa eta haren bilduma. Vitoria-Gasteiz, Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoa, 2020, or. 26-29, 32-33, 76-77, 80-81, ir. kol. or. 31, 35, 80 eta 119
ARECHAGA ALEGRÍA, Susana María. Piedra, tabla, lienzo y plata, materiales de un importante patrimonio artístico religioso , La Hornacina: revista anual de la Cofradía de la Virgen Blanca , 16. 2025, il. kol. 33 or.
SOTO, Sixto Mario. "La losa sepulcral del Ilmo. Sr. D. Pedro de Oreytia y Vergara", La Libertad . 1892/03/09, 1 or.
SOTO, Sixto Mario. "La losa sepulcral de don Pedro de Oreytia y Vergara", La Libertad . 1892/03/16, 1 or.
"José de Riberaren Cristo Gurutziltzatua Arabako Ondarean. [Erakusketaren prentsaurrekoa]" [Kontsulta: 25/04/2018]
"Restauración de Cristo Crucificado [Arabako Foru Aldundia]" [Kontsulta: 01/10/2018]
"Kristo Gurutziltzatuaren pintura barrokoa, José de Riberaren lana [Photo Araba]" [Kontsulta: 03/12/2022]
"Federico Baraibar Aldundiko Osoko Bilkuren areto zaharrean [Photo Araba]" [Kontsulta: 03/12/2022]
"Pinturaren gaineko esku hartzeak [AFA Zaharberrikuntzaren Zerbitzua]" [Kontsulta: 24/05/2021]
"Los tres lienzos de Ribera vuelven a su composición original en el Convento de Santo Domingo [Gasteiz Hoy]" [Kontsulta: 25/10/2021]
"José de Ribera [Historiaren Errege Akademiaren biografia]" [Kontsulta: 03/01/2022]
"Ribera, José de [Prado Museoa]" [Kontsulta: 03/01/2022]
"Grekoa eta Eleizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoko hiru Erriberak (Museoko "Mihisea" saila) [Photo Araba]" [Kontsulta: 18/05/2024]
"Gurutziltzatutako Kristoa. José de Riberaren mihisea (1643 inguruan). Arabako Foru Aldundiaren gordailua [Photo Araba]" [Kontsulta: 19/05/2024]
"Pedro de Oreitia y Vergara de Aguirre [Historiaren Errege Akademiaren biografia]" [Kontsulta: 16/05/2025]
"Oreitia Vergara, Pedro de [Auñamendi Entziklopedia]" [Kontsulta: 16/05/2025]
"Christ en Croix [BaLat. Belgian Art Links and Tools]" [Kontsulta: 2026/01/19]
"Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoa (Gasteiz) [Wikipedia]" [Kontsulta: 2024/04/08]