EU  |  ES  |  EN  |  FR  | 

Ezpatadantzariak

Arteta, Aurelio

Funts-mota/Bilduma:
Inbentario-zk. / Siglak:
3064
Objektua:
Teknika eta euskarria:
Mihise gaineko olio pintura
Neurriak:
102 x 108,5 cm
Data:
1913 aldera
Sarrera-data eta -datuak:
2005. Inocencia Miranda Martín-i erostea, Andagoia (Araba)
Kreditua:
Arabako Foru Aldundia
Describapena

1913an, Aznar eta De la Puente familiak Murgian (Araba) zuen jauregiko jangelarako horma-dekorazioa egiteko enkargua jaso zuen Artetak. Bizkaiko ontzigile eta industrialarien dinastiako kide ziren, eta 1920tik aurrera Zuiako markes titulua izan zuten. "Erromeria" abestiarekin, programak bederatzi eszena zituen: Camino del mercado eta De espera para la romería (Bizkaiko Foru Aldundiaren bilduma), Cuatro Generaciones (BBK bilduma), Jaira bidean, Erromeriatik bueltan eta Ezpatadantzaris (Arabako Arte Eder Museoaren bilduma), Aldeanos vascos, Arratianos fumando eta Txistularis (azken pieza horrek Ezpatadantzarisekin unitate bat osatzen zuen, eta Ezpatadantzarisengandik banandu zuten).

1966an, bere jabea María Concepción Aznar eta De la Puente, Zuiako III. Markesa zelarik, obrak banandu eta saldu egin ziren eta multzoa zatitu egin zen. Lan hori Luis Arbaiza y Velasco zaharberritzaileak egin zuen.

Obra guztiak errealismo sozial etnografikoaren eta mende amaierako sinbolismoaren artean mugitzen dira. Gauguinen eta Pont Aven eskolaren eragina nabarmena da kolorean eta ixteko lerroen absentzian eta presentzian. Italiako errenazentisten eraginez, Artetak adin desberdineko pertsonaiak erabiltzen ditu berriro obra berean, planoak eta argazki-ebakiak erabiltzen ditu eta gorri, more, berde eta urdin bikainez betetzen du, pertsonaien aurpegiak lasaitasunaren eta sentimendu amultsu sakonagoaren artean marrazten ditu. Pertsonaiak natura bikain eta sutsuan kokatuta agertzen dira, berarekiko komunio zoriontsu eta lasaian, apur bat barneratuta edo kanpotik barroko erara begiratzen dien ikusleari jakin-minez begira. Gorputz osoko irudiek espazio piktorikoaren zati handi bat hartzen dute. Bertan, paisaia zatikatua eta eskortzo markatuetan hartutakoa lagungarri eta kontrapuntu gisa erabiltzen da. Ilunabarreko eta egunsentiko argiek zeruak, hodeiak, zuhaitzak pizten dituzte, kolore fauvistetan bilduta (Edorta Kortadi, 2005).

Mendi edo erromeria bateko espatadantzarien eszena bat irudikatzen da. Zuriz eta zapi, txapel eta gerriko gorriz jantzitako lau espatadantzari dantza egiteko prestatzen ari dira. Bi baserritar, gorriz eta urdinez eginak, bigarren planoan desitxuratuago ageri dira. Botila berdeak lurrean eta zeru arrosazeoak. Berdeetan ixteko linea (Edorta Kortadi, 1998)

Eraskuketak

2006. Arabako Arte Ederren Museoa. 2004-2005 eko eskuratzeak . Gasteiz, Arabako Arte Ederren Museoa. 2006/02/15-2006/05/01.

2016. 1516-2016. Bake itunak. Donostia, Koldo Mitxelena Kulturunea. 2016/06/17-2016/10/02.

Erreferentzia bibliografikoak

A. Arteta (1879-1940) [cat.]. Bayona, Museo Bonnat, 1984, p. [12]

KORTADI OLANO, Edorta. Aurelio Arteta. Una mirada esencial 1879-1940 [cat.]. Bilbao, Museo de Bellas Artes de Bilbao, 1998, pp. 57, 87, 108

KORTADI OLANO, Edorta. La pintura vasca a comienzos del milenio , Antiquaria , 192. Marzo 2001, il. col. p. 36

Subasta de Arte y Joyas. . Madrid, Sevilla, Arte información y gestión, 25/11/2004, il. col. p. 187

Adquisiciones 2004 - 2005eko eskuratzeak , Cultural Álava , 25. febrero-marzo 2006, il. col. p. 5

Arabako Arte Ederren Museoa. 2004-2005eko eskuratzeak = Museo de Bellas Artes de Álava. Adquisiciones 2004-2005 [folleto]. Vitoria-Gasteiz, Diputación Foral de Álava, 2006, il. col.

ARREGUI BARANDIARAN, Ana; Sara GONZÁLEZ DE ASPURU HIDALGO. Arabako Arte Ederren Museoa. 2004-2005eko eskuratzeak = Museo de Bellas Artes de Álava. Adquisiciones 2004-2005 [cat.]. Vitoria-Gasteiz, Diputación Foral de Álava, 2006, pp. 36, 72, 73, 102, il. col. p. 103

ARTUNDO, Natxo. Bellas Artes de Álava muestra sus compras según los géneros de la pintura , El Correo . 15/02/2006, il. col. p. 79

GONZÁLEZ DE DURANA, Javier. Aurelio Arteta. Madrid, Fundación Mapfre. Instituto de Cultura, 2008, il. col. p. 39

KORTADI OLANO, Edorta. "Espatadantzaris", una obra maestra de Aurelio Arteta. Madrid, Galería Lorenart, 200?.

1516-2016. Bake-itunak. Tratados de paz. Traités de paix. Peace Treaties [desplegable]. Donostia-San Sebastián, Donostia / San Sebastián 2016. Europako Kultur Hiriburua. Capital Europea de la Cultura. DSS2016, 2016, il. col. s/p.

ROMERO, Pedro G. "Bake-ituna". "Tratado de paz". "Traité de paix". "Peace Treaty" [cat.]. Donostia-San Sebastián, Donostia / San Sebastián 2016. Europako Kultur Hiriburua. Capital Europea de la Cultura. DSS2016, 2016, il. col. p. 670; il. col. contracubierta interna

1516-2016. Bake-itunak. Tratados de paz. Traités de paix. Peace treaties [folleto]. Donostia-San Sebastián, Donostia / San Sebastián 2016. Europako Kultur Hiriburua. Capital Europea de la Cultura. DSS2016, 2016, il. col. s/p.

ARCEDIANO SALAZAR, Santiago. Los otros Arteta del Bellas Artes , El Correo . 04/11/2018, il. col. p. 17

Lotutako erreferentzien zerrenda

MARTÍN DE RETANA, José María (dir.). Aurelio Arteta. Bilbao, La Gran Enciclopedia Vasca, 1973-1983, il col. p. 138, 139, 142

Interneteko baliabideak

"Arteta Errasti, Aurelio [Auñamendi]" [Kontsulta: 17/11/2022]

"Aurelio Arteta [Wikipedia]" [Kontsulta: 17/11/2022]

"Aurelio Bibiano Arteta Errasti [Biografía RAH]" [Kontsulta: 17/11/2022]

Dokumentuak
Jatorria
  • 1913. Zuiako markesa, Murgia (Araba)
  • 1966. Martín García Urtiaga, Donibane Lohizune, Frantzia
  • Tavira galeria, Bilbo
  • 2000. Aquilino Alonso, Bilbo
  • 2001. Erlogu, Ernesto Gutiérrez
  • Inozentzia Miranda Martín, Andagoia, Araba
  • 2005. Arabako Foru Aldundiak eskuratzea

Bistak.

Bistak erakusketan.