EU  |  ES  |  EN  |  FR  | 

Unamunoren erretratua

Echevarría, Juan de

Funts-mota/Bilduma:
Inbentario-zk. / Siglak:
0456
Objektua:
Teknika eta euskarria:
Mihise gaineko olio pintura
Neurriak:
227 x 133 cm
Gaia:
Data:
1930eko otsaila
Sarrera-data eta -datuak:
1974. Autorearen alargun Enriqueta Normandi erosketa, Madril
Kreditua:
Arabako Foru Aldundia
Describapena

Miguel Unamuno ikus daiteke barnealde batean, zutik eta gorputz osoz, esku artean paper bat duela. Juan de Echevarriak Unamunoren erretratu asko margotu zituen, oso lagunak baitziren; horietako bat Reina Sofía museoan dago, eta Arabako bildumako obraren antz handia du, hura ere gorputz osoko erretratu bat delako. Echevarriak beste idazle eta intelektual batzuen erretratuak egin zituen, eredu berari jarraikiz --gorputz osokoak, zutik--; horien artean aurki ditzakegu, adibidez, Valle Inclan eta Ramiro de Maeztu. Halaber, bustoak margotu zituen, Azorin, Baroja, Durrio eta beste batzuen erretratuetan egin zuen moduan.

Unamuno 1930ean margotu zuen, oraindik erbestean zegoela. Irudian zahar dago, eta paperezko orri zuri bat du eskuartean, lanean ari zela pintoreak eten eta posatzeko gonbita egin izan balio bezala. Atzealdean dagoen mahaian zenbait liburu eta Velazquezen Kristo famatuaren irudi bat daude; horien bidez, Unamunoren obra poetiko ezagunenari egiten zaio erreferentzia. Agertokiak atzealdearekiko perpendikularra den angelu zuzen bat osatzen du, eta idazlearen irudia haren erdian dago. Mahaiaren eta aulkiaren angeluen bidez, sakontasuna ematen dio zuzentasun handiko asmorik ez duen perspektiba bati. Pintzelkadak biziak dira eta zoruko zura eta hormako paperaren apaingarriak zirriborratzen dituzte; pintura-zurrunbiloaren erdian, Unamunoren aurpegi argitsua ageri da, ikusleari begi zorrotzez begira; beherago, arropa ilunen artean, haren esku sendoek orri zuriari eusten diote. Aurpegia eta eskuak ingerada beltz batek bereizten ditu, koadroko elementu autonomo bihurtu arte (Ismael Manterola, 2014)

Eraskuketak

1949. Juan de Echevarríaren oroimenezko erakusketa. Madril, Arte Modernoaren Museoa. 1949/03/15-1949/04/30.

1951. Juan de Echevarríaren oroimenezko erakusketa. Donostia, San Telmo Museoa. 1951/09/01-1951/09/30.

1955. Juan de Echevarriaren omenezko erakusketa. Madril, Arte Modernoaren Museoa. 1955/05/27-1955/06/30.

1959. Retrospective des ouvres de Juan de Echevarría. Paris, Galeria Marcel Bernheim. 1959/09/22-1959/10/08.

1961. Juan de Echevarría. Madril, Círculo de Bellas Artes. 1961/11/15-1961/12/31.

1965. Retratos de escritores del 98 y su época. Madril, Club Urbis. 1965/02/02-1965/05/25.

1965. Juan de Echevarría: Españoles de mil novecientos. Madril, Madrilgo Ateneoa. 1965/10/20-1965/11/31.

1969. Juan de Echevarría. Madril, Galería Theo. 1969/05/20-1969/06/21.

1974. Juan de Echevarría 1875-1931. Madril, Banco de Bilbao. 1974/06/10-1974/07/31.

1978. Juan de Echevarría. Madril, Galería Biosca. 1978/10/06-1978/11/03.

Unamuno, 1936-1986: exposición conmemorativa. 1986. Salamanca, Unibertsitateko klaustroa. 1986/11/01-1986/12/01. 1986-1987. Bilbo, Kultura Gela. Banco de Bilbao. 1986/12/02-1987/01/01. 1987. Madril, Biblioteca Nacional. 1987/01/10-1987/03/02.

1994-1995. Arte vasco hasta los años cincuenta en los fondos del Museo de Bellas Artes de Álava. Colección Pública III. Gasteiz, Amarica Aretoa. 1994/12/22-1995/02/26.

2000-2001. Arabako museoak. Ondare ezezaguna. Madril, Santander Central Hispano Fundazioaren Erakusketa Aretoa. 2000/12/13-2001/02/04.

2001-2002. Periodismo y periodistas. De las gazetas a la red. Bartzelona, Museo de Historia de Cataluña. 2001/10/10-2002/01/05.

Juan de Echevarría 1875 - 1931. 2004. Madril, Fundación Cultural Mapfre. 2004/01/28-2004/03/28. 2004. Bilbo, Bilboko Arte Ederren Museoa. 2004/04/19-2004/06/27.

2014. Bilbea eta hari askeak: euskal arteko bi bilduma elkarrekin solasean . Gasteiz, Arabako Arte Ederren Museoa. 2014/05/16-2014/10/19.

2018. Iconografía unamuniana. Salamanca, Sala de Exposiciones San Eloy. 2018/05/02-2018/08/05.

2020. Euskal arte bildumari begiradak. Arabako Arte Ederren Museoa. Gasteiz, Arabako Arte Ederren Museoa. 2020/01/17-2020/12/18.

2024-2025. Ibilbideak. Gasteiz, Arabako Arte Ederren Museoa. 2024/05/15-2025/01/26.

Erreferentzia bibliografikoak

GONZÁLEZ RUANo, César. Contribuciones a la historia contemporánea. Los libros que ha motivado el régimen faccioso de la dictadura , El Heraldo de Madrid . 27/09/1930, il. p. 1 [detalle]

UNAMUNO, Miguel de. Dos discursos y dos artículos. Madrid, Sección Editorial de Historia Nueva, 1930, il. b/n. portada [detalle]

V. B. Media hora de charla con Unamuno , Nosotros . 08/05/1930, il. p. 1 [detalle]

SALAVERRÍA, José María. Un pintor de flores y fisonomías , ABC . 22/08/1935, il. p. 6

A. Unamuno y el emblema de Sevilla , ABC . 09/07/1954, il. p. 11

LAFUENTE FERRARI, Enrique; PUENTE, Joaquín de la. Exposición Homenaje a Juan de Echevarría [cat.]. Madrid, Dirección General de Bellas Artes. Museo Nacional de Arte Moderno, 1955, p. 53

MARRERO, Vicente. El Cristo de Unamuno. Madrid, Rialp, 1960, il. portada

A. Iconografía de Unamuno , ABC . 27/09/1964, il. p. 4

A. Unamuno. Homenaje a una vida, juicios de una obra. En el centenario del gran escritor español , ABC . 27/09/1964, il. portada [detalle]

PÉREZ, Dionisio. Don Miguel de Unamuno. Ensayo acerca de su icono grafía y relación con las Bellas Artes. San Sebastián, Artes Gráficas Azar, 1964, lám. XXX

Españoles de mil novecientos: Juan de Echevarría [cat.]. Madrid, Publicaciones Españolas, 1965, il. col.

PUENTE, Joaquín de la. "Juan de Echevarría. Espíritu familiar" en Juan de Echevarría [cat. expo]. Madrid, Galería Theo, 1969, il. s/p.

SÁNCHEZ DE PALACIOS, Mariano. Unamuno y Valle-Inclán , ABC . 17/06/1971, il. p. 126

RIDRUEJO, Dionisio. Sombras y bultos (Machado, Unamuno y Maeztu) , Destino . 12/02/1972, il. p. 32

CAMÓN AZNAR, José. Juan de Echevarría. Bilbao, La Gran Enciclopedia Vasca, 1977, p. 87, il. col. p. 153 y contracubierta.

MARTÍN DE RETANA, José María (dir). Juan de Echevarría (I). Bilbao, La Gran Enciclopedia Vasca, 1973-1983, pp. 63, 64

MARTÍN DE RETANA, José María (dir). Juan de Echevarría (III). Bilbao, La Gran Enciclopedia Vasca, 1973-1983, il. col. p. [81]

ALFARO, J. R. La pintura de Juan de Echevarría , Hoja Oficial del Lunes . 01/07/1974, il. p.

Juan de Echevarría (1875-1931) [cat.]. Madrid, Banco de Bilbao, 1974, pp. 38, 62, il. b/n. pp. 17, 41, 63

IBARRA, Enrique. Entrevista con la viuda del pintor Juan de Echevarría. Mi marido no quiso vender ningún cuadro en vida , El Correo Español . 30/06/1974, il. p. 22

ALAMO, Javier del. Los cuadros de Juan de Echevarría en el Museo Provincial , Norte Expres . 15/02/1975, il. b/n. p. 32

BEGOÑA, Ana de; BERIAIN, Mª Jesús; MARTÍNEZ DE SALINAS, Felicitas. Museo de Bellas Artes de Álava. Vitoria-Gasteiz [cat.]. Vitoria-Gasteiz, Arabako Foru Aldundia, 1982, p. 91, il. b/n. p. 188

Miguel de Unamuno. Madrid, Ministerio de Educación y Ciencia, 1982, il. p. 13

AREAN, Carlos. La pintura expresionista en España. Madrid, Ibérico Europea de Ediciones, 1984, il. p. 74

ARENAZA URRUTIA, José María. Juan de Echevarría. Bilbao, Caja de Ahorros Vizcaína, 1984, p. 10, il. col. p. [17], il. b/n. p. 35, contraportada [fragmento]

GONZÁLEZ DE DURANA, Javier. Museo de Bellas Artes de Álava. Pintura vasca 1876-1936 [cuaderno con diapositivas]. Vitoria-Gasteiz, Diputación Foral de Álava, 1986, il. b/n. nº 10, diapositiva color

A. Unamuno en el cincuentenario de su muerte , ABC . 27/12/1986, il. p. 10

Unamuno 1936-1986: exposición conmemorativa del cincuentenario de su muerte [cat.]. Salamanca, Universidad de Salamanca, 1986, il. col. portada [detalle]

RIVERA BLANCO, Antonio. La importancia histórica de 1930: la crisis del Círculo Vitoriano , Kultura / Cuadernos de Cultura , 10. 1987, il. b/n. p. 97

Vitoria-Gasteiz. Vitoria-Gasteiz, Ayuntamiento de Vitoria-Gasteiz, 1989, p. 104, il. col. p. 105

SETIEN, Mayi. El libro en la iconografía de la pintura vasca, siglo XIX-XX , Cuadernos de sección. Artes plásticas y monumentales , 7. 1990. 111-125, p. 116

Arte vasco hasta los años cincuenta en los fondos del Museo de Bellas Artes de Álava. Colección Pública III [cat.]. Vitoria-Gasteiz, Diputación Foral de Álava, 1994, p. 195, il. col. p. 87

TELLECHEA IDIGORAS, José Ignacio. Los pintores vascos y Unamuno. Cincuenta cartas. Bilbao, Fundación BBK, 1995, il. p. 35

Museos de Álava. Un patrimonio desconocido [cat.]. Madrid, Fundación Santander Central Hispano, 2000, pp. 148, 149, il. col. p. 115

PÉREZ GÁLLEGO, José. Los museos de Álava, desde el medievo al costumbrismo , Heraldo de Aragón . 31/12/2000, il.

Arte vasco hasta los años cincuenta en los fondos del Museo de Bellas Artes de Álava [cat.]. Vitoria-Gasteiz, Diputación Foral de Álava, 2001, p. 242, il. col. p. 121

BENAVENT, Concha. Museos de Álava, un patrimonio desconocido , Arte . Febrero 2001, il.

GARCÍA P.F. Museos de Álava. Un patrimonio desconocido , Crítica de arte . Febrero 2001, il.

JIMÉNEZ, Marcelino. Enrique Díez-Canedo, crítico literario [tesis doctoral]. Barcelona, Universidad de Barcelona, 2001, p. 147

Museo de Bellas Artes de Álava , La aventura de la historia , Nº 33. 2001, il. col. p. 107

OLIVARES, Rosa. Ocho siglos de arte. Museos de Álava: patrimonio vasco en la Fundación Santander Central Hispano , Época . 14/01/2001, il.

Periodismo y periodistas. De las gazetas a la red. Barcelona, España Nuevo Milenio, 2001, p. 319, il. col. p. 320

PLAZAOLA, Juan. Historia del Arte Vasco IV. Siglo XX. Lasarte Oria, Etor-Ostoa, 2003, il. col. p. 758

TRENAS, Mila. Juan de Echevarría , Diario de Ávila . 27/01/2004, il. p. 50

A. Juan de Echevarría y dibujos de Joan Sunyer , Noticias Médicas . 01/02/2004, il. p. 56

A., E. Juan de Echevarría, pintor de la Generación del 98 , Antiquaria , 225. Marzo 2004, il. col. p. 57

Juan de Echevarría 1875 - 1931 [cat.]. Fundación Cultural Mapfre, Museo de Bellas Artes, 2004, pp. 35, 36, il. col. pp. 37, 113

Juan de Echevarría y dibujos de Joan Junyer , NM , nº 3843. Febrero 2004, il.

A. Juan de Echevarría expone en Bellas Artes , La Rioja . 20/04/2004, il. p. 63

A. Unamuno según Echevarría en Bilbao , La Gaceta Regional de Salamanca . 20/04/2004, il. p. 40

LARRAURI, Eva. Una antológica revisa el peso de Echevarría en la renovación de la pintura española , El País . 20/04/2004, il.

MENDIETA ECHEVARRIA, Verónica. Juan de Echevarría y sus amigos los noventaiochistas , El Correo Territorios . 19/05/2004, il. col. p. 7

MÚGICA, Emilio. Unamuno y los Amigos del País , Pérgola , 184. Agosto 2004, il. p. 7

ARREGUI BARANDIARAN, Ana; Sara GONZÁLEZ DE ASPURU HIDALGO. Arabako Arte Ederren Museoa. 2004-2005eko eskuratzeak = Museo de Bellas Artes de Álava. Adquisiciones 2004-2005 [cat.]. Vitoria-Gasteiz, Diputación Foral de Álava, 2006, il. col. p. 69

ESTEBAN, Iñaki. Unamuno, todo un carácter , El Correo . 14/03/2009, il. p. 95

ARTUNDO, Natxo. El Reina Sofía engalanará Álava , El Correo . 14/10/2012, il. col. p. 62

NIETO, José Ramón; Eduardo AZOFRA. Inventario artístico de bienes muebles de la Universidad de Salamanca. Salamanca, Universidad de Salamanca, 2012, il. p. 160

PAREDES ARNAIZ, Anna María. Unamuno y las artes. 1888-1936 [tesis doctoral]. Barcelona, Universitat de Barcelona, 2013, pp. 232-233

GONZÁLEZ DE DURANA, Javier. Juan de Echevarría. Madrid, Fundación Mapfre. Instituto de Cultura, 2014, il. col. p. 77, pp. 75-76

MANTEROLA ISPIZUA, Ismael. Bilbea eta hari askeak: euskal arteko bi bilduma elkarrekin solasean [kat.]. Vitoria-Gasteiz, Arabako Foru Aldundia, 2014, il. col. p. 189, pp. 190-191, p. 227, p. 230

BLANCO PRIETO, Francisco. Iconografía unamuniana 1880-2018 [cat.]. Salamanca, Fundación Salamanca Ciudad de Cultura y Saberes, 2018, p. 13, il. col. p. 48

Iconografía unamuniana 1880-2018 [invitación]. Salamanca, Ayuntamiento de Salamanca, 2018, il. col.

PÉREZ, J.M. Dos cuadros de Bellas Artes sobre Unamuno se exponen en Salamanca , El Correo . 09/05/2018.

BRASAS EGIDO, José Carlos. Unamuno y las Bellas Artes , Boletín de la Real Academia de las Bellas Artes de la Purísima Concepción , 54. 2019, pp. 100-101, il. b/n. p. 101

MENDIETA ECHEVARRÍA, Verónica. Juan de Echevarría 1875-1931. Biografía y catálogo razonado [cat.]. Santander, Ediciones Tatin, 2020, il. col. p. 172, il. b/n. p. 173, il. col. p. 257 [fragmento], il. col. p. 415, pp. 415-416

Euskal arte bildumari begiradak. Arabako Arte Ederren Museoa [libruxka]. Vitoria-Gasteiz, Diputación Foral de Álava, 2020, il. col. p. 8

GARCÍA GASCO, Marta. Betierekoaren metaforak. Miguel de Unamuno. Erretratuak eta bere garaiko artistekiko harremanak. Bilbao, Ayuntamiento de Bilbao, 2022, il. col. s.p.

ALBERTUS, Ramón. Vascos universales que colorearon el siglo XX , El Correo . 16/05/2024, pp. 38-39

Ibilbideak [libruxka]. Vitoria-Gasteiz, Arabako Foru Aldundia, 2024.

GONZÁLEZ, Carlos. Exposiciones, charlas y más actividades para el Día de los Museos , Diario de Noticias de Álava . 16/05/2024, p. 49

Interneteko baliabideak
Dokumentuak
Jatorria
  • Egilearen bilduma, Madril
  • 1974. Arabako Foru Aldundiak erostea

Bistak.

Bistak erakusketan.