Erliebe hau 1575ean Gasteizko Done Mikel elizako bururako proiektatu zen erretaula bukatugabetik gorde diren sei eskulturetatik bat da. Huts egindako erretaula horren kontratua Esteban Velascoren eskuetan geratu zein; izan ere, garai hartako eskultorerik onenetako bat ekarriko zuela agindu zuen, Joanes Antxieta, baina hiru urte geroago Antxietaren eskuetan utzi zuen lana eta hark bigarren kontratu bat sinatu zuen 1578an Aguraingo Lope Larrearekin batera, eta lan egiten hasi zen Iñigo Zarraga arkitektoak diseinatutako trazaren gainean.
Erliebeak zenbait kokaleku izan ditu denboran Done Mikel elizaren barruan. Dokumentuen bidez dakigunez, 1601ean aldarean egon zen jarrita eta 1632an desmuntatu eta Kandelen Kaperari saldu zioten. Han egon zen 1922an sakristiara eraman arte. Azkenik, 1999an Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoan sartu zen beste hiru erliebeekin batera eta 2010ean erretaula bukatugabetik gorde diren pieza guztiak batu ziren: bi taila, Done Mikelena eta San Paulorena, eta lau erliebeak, zigorraldia, koroatzea, Moises eta David.
Irudikatutako eszena, Jesusen zigorraldia, pasioaren zikloan kokatzen da eta borreroek Kristo jipoitzen duten unea deskribatzen da, zutabe batera lotu ondoren. Kristoren gorputza, biguntasunez modelatutako anatomia sendokoa, ia biluzik agertzen da, lehenengo planoan, eta konposizioa antolatzen du, maisutasunez egina. Kontrako jarreran daude soldaduak, sakontasuna emateko, bizkarrez bata, aurrez bestea, eta dinamismoa ere ematen dute euren sugeaireko keinuekin. Eszena eta pertsonaiak konposatzeko Antxieta Windsorko Gazteluan gorde den Michelangeloren marrazki batean inspiratu zen. Michelangeloren aztarna suma dezakegu Jesusen aurpegian ere, haren keinuagatik, ezpainak estututa, sudur sendoa eta ilea xerlo korapilatuetan. Beste plano batean, behe erliebean tailatuta, beste soldadu bik ixten dute Jesusen inguruko konposizio zirkularra eta, atzealdean, esgrafiatuta, arkitektura manierista bat agertzen da.
Joanes Antxieta (Azpeitia, Gipuzkoa, 1533-03-15 - Iruña, 1588-11-30) eskultore eta Erromanismoaren zabaltzaile handia izan zen, Michelangeloren formak imitatzen zituen arte manieristarena. Valladoliden ikasi eta Astorgan lan egin zuen, Espainian erromanismoa sartu zuen Gaspar Becerrarekin, geroago bere tailerra Iruñean finkatzeko. Eskola sortu zuen bere garaian eta oso aintzatetsia izan zen bere lanen kalitateagatik. Tafallan, Zaragozan, Jakan, Briviescan, Zumaian, Kasedan, Iruñean edo Agoitzen aurki ditzakegu haren lanak.
2011-2020. Piezas de una traça. Gasteizko San Migelen amaitu gabeko erretaula. Gasteiz, Arte Sakratuaren Elizbarrutiko Museoa. 2011/06/20-2020/08/31.
WEISE, Georg. Die Plastik der Renaissance und des Frübarock im Nördlichen Spanien. Tubinga, Hopfer-Verlag, 1958-1959, 98 or., 242-243 zk. il. z/b
ENCISO VIANA, Emilio. Del antiguo retablo mayor de San Miguel , Norte Express . 1968/08/04, 33 or., il. z/b. 33 or.
ENCISO VIANA, Emilio. Parroquia de San Miguel Arcángel , En: PORTILLA VITORIA, Micaela J.; et al. Catálogo Monumental Diócesis de Vitoria: Ciudad de Vitoria. Vitoria-Gasteiz: Obra Cultural de la Caja de Ahorros Municipal , III. liburukia. 1968, 199 or, 208, or., 213-214 or., 216 or., il. z/b. 376 zk.
GARCÍA GAINZA, Mª Concepción. La escultura romanista en Navarra: Discípulos y seguidores de Juan de Anchieta. Pamplona, Vianako Printzea Erakundea, 1969, 58-65 or.
ANDRÉS ORDAX, Salvador. La escultura romanista en Álava. Vitoria-Gasteiz, Arabako Foru Aldundiko Kultura Kontseilua, 1973, [5] or.
TABAR ANITUA, Fernando. Del retablo de San Miguel de Vitoria: una escultura inédita de Juan de Anchieta , Archivo Español de Arte , 187. 1974, 329 or.
ANDRÉS ORDAX, Salvador. Dos nuevos relieves de Anchieta en San Miguel de Vitoria , Boletín del Seminario de Estudios de Arte y Arqueología , XLII liburukia. 1976, 469 or.
ANDRÉS ORDAX, Salvador. El escultor Lope de Larrea. Vitoria, Arabako Foru Aldundia, 1976, 68, 117-124, 244-253 or., 327 or. ir. z/b
ANDRÉS ORDAX, Salvador. Gregorio Fernández en Álava. Vitoria-Gasteiz, Arabako Foru Aldundia, 1976, 22 or.
TABAR ANITUA, Fernando. Hallazgos artísticos en templos vitorianos , La Voz de España . 1976/04/20.
GARCÍA GAINZA, Mª Concepción. Escultura , En: SEBASTIÁN, Santiago; Mª Concepción GARCÍA GAINZA; J. Rogelio BUENDÍA. Historia del Arte Hispánico. El Renacimiento. Madrid: Alhambra . 1980, 147 or.
BARRIO LOZA José Ángel. La escultura romanista en La Rioja. Madrid, Kultura Ministerioa, 1981, 64 or.
ECHEVERRÍA GOÑI, Pedro L. Las artes en el Renacimiento , En: LLANOS ORTIZ DE LANDALUCE, Armando. Álava en sus manos. Vitoria-Gasteiz: Caja Provincial de Álava-Arabako Kutxa , 4. liburukia. 1983, 128-129 or., il. kol. 126 or.
ECHEVERRÍA GOÑI, Pedro Luis.; Jesús María GONZÁLEZ DE ZARATE. Vitoria Renacentista [diapostiben koadernoa]. Vitoria-Gasteiz, Vitoria-Gasteizko Udala, Kultura Saila, 1985, [10], [23], [45] , [57] or., [45] or. il. z/b, 19. diapositiba
GARCÍA GAINZA, Mª Concepción. La escultura romanista en Navarra: Discípulos y seguidores de Juan de Anchieta. Pamplona, Nafarroako Gobernua, 1986, 47, 59-65, 106, 243, 266-272, 1. or. il z/b
ANDRÉS ORDAX, Salvador. Arte , En:FERRER REGALES, Manuel; et al. País Vasco. Madrid: Publicaciones de la Fundación Juan March, (colección Tierras de España) . 1987, 238 or., il. kol. 237 or.
CASTAÑER LÓPEZ, Xesqui. Imágenes y artistas en el Renacimiento del País Vasco: el caso alavés , Kobie Arte Ederrak , 5. 1988, 112 or., il. z/b. 112 or.
ECHEVERRÍA GOÑI, Pedro L. ; VÉLEZ CHAURRI, J. Javier. López de Gámiz y Anchieta comparados. Las claves del Romanismo norteño , Príncipe de Viana , 185. 1988, 492-493 or., 511 or., 515-516 or., il. z/b. 526 or.
GARCÍA GAINZA, Mª Concepción. El escultor Juan de Anchieta en su cuarto centenario (1588-1988) , Príncipe de Viana , 185. 1988, 446 or.
CASTAÑER LÓPEZ, Xesqui. Mito y religión en la plástica alavesa (1450-1650) , Azterlanak , 18. 1989, 81 or., 164-168 or., il. z/b. 165 or., 168 or.
PORTILLA VITORIA, Micaela J. Mirari: Herri bat artearen bila [katalogoa]. Vitoria-Gasteiz, Arabako Foru Aldundia, 1989, 260, 262 or.
SAN MARTÍN ORTÍZ DE ZÁRATE, Juan. Hitzaurrea , En: CAMÓN AZNAR, José. El escultor Juan de Anchieta, 2. edizioa. Donostia: Diputación Foral de Gipuzkoa . 1990, 9 or.
ANDRÉS ORDAX, Salvador. Errenazimentuko eskultura Araban , En: JOVER LAGUARDIA, Joaquín; et al. Errenazimentua II: Araba eta Iparraldean. Donostia: Kriseilu (Euskal Artearen Historia) . 1992, 40 or., il. kol. 39 or.
TABAR ANITUA, Fernando. Ante un nuevo hallazgo, estado de la cuestión sobre el retablo de San Miguel de Vitoria contratado por Anchieta, Velasco y Larrea , Kultura. Cuadernos de cultura , 3. urtea, 2. aldia, 4. zenbakia. 1992, 10, 13-14 or., il. z/b. 11 or.
VÉLEZ CHAURRI, José Javier. Becerra, Anchieta y la escultura romanista. Madrid, Cuadernos de Arte Español Historia 16, 1992, 14, 28 or.
GONZÁLEZ DE SAN ROMÁN, Miguel. Vitoria-Gasteiz en todos los sentidos. Vitoria-Gasteiz, Gasteizko Udala, 1996, 200 or., 200 or. il. kol.
ECHEVERRIA GOÑI, Pedro L. Renacimiento , En: GONZÁLEZ DE SAN ROMÁN, Miguel (zuz.). Vitoria-Gasteiz en el Arte. Vitoria-Gasteiz: Eusko Jaurlaritza, Gasteizko Udala , 2. bolumena. 1997, 346-348 or., 368 or., il. kol. 349 or.
Lur Entziklopedia tematikoa. Euskal Herriko Artea. Donostia-San Sebastián, Lur, 1997, 173 or.
GARCÍA GAINZA, Mª Concepción. Escultura , En: ÁVILA, Ana; et al. El siglo del Renacimiento. Madrid: Akal, Arte y Estética (Colección Historia del Arte Español) . 1998, 187 or.
MARTÍN MIGUEL, Mª Ángeles. Arte y cultura en Vitoria durante el siglo XVI. Vitoria-Gasteiz, Gasteizko Udala, 1998, 368-375 or., 416-417 or. il. z/b
SÁENZ PASCUAL, Raquel. Oholaren Saila , En: LÓPEZ LÓPEZ DE ULLIBARRI, Félix; Arantxa DABOUZA SALCEDO (koor.). Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoa. Vitoria-Gasteiz: Elizbarrutiko Arte Sakratuaren. Museoa . 1999, 148 or.
ZORROZÚA SANTISTEBAN, Julen. Errenazimenduko Artea Araban. Vitoria-Gasteiz, Arabako Foru Aldundia, 1999, 63-65 or.
ECHEVERRIA GOÑI, Pedro L. Errenazimenduko erretaula , En: ECHEVERRÍA GOÑI, Pedro L. (zuz.). Erretaulak. Vitoria-Gasteiz: Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia , 1. bolumena. 2001, 180-181 or., 206-209 or.
PLAZAOLA ARTOLA, Juan. Del Gótico al Renacimiento , En: Historia del Arte Vasco. Lasarte-Oria: Ostoa S.A. , 2. bolumena. 2002, 442 or., il. kol. 445 or.
ECHEVERRÍA GOÑI, Pedro L.; José Javier VÉLEZ CHAURRI. Arte Moderno , En: CASTAÑER, Xesqui (ed.). Arte y Arquitectura en el País Vasco: El patrimonio del románico al siglo XX. Donostia-San Sebastián: Nerea . 2003, 71 or.
PLAZAOLA ARTOLA, Juan. Platereskoa eta Errenazimentuko Artea [CD-ROM]. Lasarte-Oria, Ostoa S.A., 2003.
GONZÁLEZ DE ZÁRATE, Jesús María. De la difusión de modelos iconográficos. De Miguel Ángel a Juan de Anchieta , Goya , 307-308 zenbakiak. 2005eko uztaila-urria, 225-226 or., il. z/b. 225
GARCÍA GAINZA, Mª Concepción. Juan de Anchieta, escultor del Renacimiento. [Madrid], Arte Hispanikoa Fundazioa, Nafarroako Gobernua, 2008, 28, 91, 162-164 or., 27, 95, 163 or. il. kol.
TARIFA CASTILLA, María Josefa. Los modelos y figuras de arte del escultor romanista Juan de Anchieta , En: FERNÁNDEZ GRACIA, Ricardo (editorea), Pulchrum. Scripta varia in honorem Mª Concepción García Gainza. Pamplona, Universidad de Navarra, Gobierno de Navarra . 2011, 782-788 or.
CROMA [Conservación y Restauración Sociedad Cooperativa]. Restauración de la imagen de San Miguel Arcángel , La Hornacina: revista anual de la Cofradía de la Virgen Blanca , 3. 2012, 32-34 or., il. kol. 33 or.
GARCÍA CALVO, Laura. Escultura romanista en Gipuzkoa. El taller de Tolosa . Donostia-San Sebastián, Gipuzkoako Foru Aldundia, 2013, 46 or.
GÓNGORA, Francisco. Los dos arcángeles de San Miguel , El Correo . 2013/05/13.
ERKIZIA MARTIKORENA, Aintzane; Itziar AGUINAGALDE LÓPEZ. Investigar para una museografía didáctica , Arkeologi Museoaren koadernoak. La investigación en los museos, actas del seminario (2015) , 8. 2017, 167-182 or., il. kol. 172 or., 176 or.
ERKIZIA MARTIKORENA, Aintzane; Itziar AGUINAGALDE LÓPEZ. Piezas de una traça. El retablo inacabado de San Miguel de Vitoria-Gasteiz , La Hornacina: revista anual de la Cofradía de la Virgen Blanca , 7. 2016, 38-41 or., il. kol. 38 or., 40-41 or.
ERKIZIA MARTIKORENA, Aintzane; Itziar AGUINAGALDE LÓPEZ. Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoa eta haren bilduma. Vitoria-Gasteiz, Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoa, 2020, or. 62-63, 70-71 ir. kol. ir. 35 eta 71
APRAIZ BUESA, Ángel de. "La iglesia de San Miguel de Vitoria y su relación con el Monte Gárgano", Vida Vasca , 29. 1952, 52-55 or.
VASALLO TORANZO, Luis. "Gámiz, Anchieta y Juni. El pleito por el retablo de Briviesca", Archivo Español de Arte , LXXXII, 328. 2009ko urria-abendua, 355-366 or.
TARIFA CASTILLA, María Josefa. "Nuevas noticias documentales sobre el entallador renacentista francés Pierres Picart", Artigrama. Revista del Departamento de Historia del Arte de la Universidad de Zaragoza , 27. 2012, 395-423 or.
ECHEVERRIA GOÑI, Pedro L.. "Una nueva obra de la mano de Juan de Anchieta en Navarra. La talla de Santa Catalina de Azcona", Sarmental. Estudios de Historia del Arte y Patrimonio , 2. 2023, 51-62 or.
"Piezas de una traça. El retablo inacabado de San Miguel de Vitoria-Gasteiz [La Hornacina aldizkaria]" [Kontsulta: 01/10/2018]
"Restauración de la imagen de San Miguel Arcángel [La Hornacina aldizkaria]" [Kontsulta: 01/10/2018]
"Los dos arcángeles de San Miguel [Prentsa]" [Kontsulta: 21/01/2019]
"Juan de Anchieta [Historiaren Errege Akademiaren biografia]" [Kontsulta: 13/01/2022]
"Joanes Antxeta [Wikipedia]" [Kontsulta: 13/01/2022]
"Antxieta, Juan [Auñamendi Entziklopedia]" [Kontsulta: 13/01/2022]
"Gasteiz. Katedral Zaharra eta San Migel. Juan Antxietaren erliebeak [Photo Araba]" [Kontsulta: 27/11/2024]
"Gasteiz. Katedral Zaharra eta San Migel. Juan Antxietaren erliebeak [Photo Araba]" [Kontsulta: 27/11/2024]
"Flagelación [Badator. Euskadiko Artxibo Historikoa]" [Kontsulta: 14/07/2025]
"Flagelación [Badator. Euskadiko Artxibo Historikoa]" [Kontsulta: 14/07/2025]
"Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoa [Auñamendi Entziklopedia]" [Kontsulta: 2025/09/17]
"Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoa (Gasteiz) [Wikipedia]" [Kontsulta: 2024/04/08]