Gerardo D’Abrairak egindako jatorrizko marrazkiaren garaiko erreprodukzioa da, Euskalduna Ontziolaren ikuspegi orokorra irudikatzen duena. Lana XX. mendearen erdialdean egin zen. Jatorrizko marrazkia galduta dago edo bere kokalekua ezezaguna da, D’Abrairaren beste obra askorekin gertatu bezala.
Irudiak Euskalduna Ontziolaren eta Bilboko inguruen ikuspegi panoramiko eta airetikoa erakusten du. Ontziolaren instalazioen handitasuna xehetasun eta zehaztasun dokumental handiz irudikatzen du: dikeak, grada, pabilioiak, tailerrak, ontziak, trenbide-sareak, guztiak garaiko hiri- eta industria-paisaiaren barruan txertatuta.
Marrazkiak D’Abrairaren estilo bereizgarria erakusten du: industria-arkitekturaren irudikapen xehea, garai hartan argazkigintzaren bidez lortu ezin zen aireko perspektiba batetik egina. Konposizioak fabrika-multzoaren izaera monumental eta modernoa azpimarratzen du, industria-jardueraren intentsitatea eta produkzio-espazioaren antolamendu arrazionala agerian utziz. Giro garbi eta zainduak, baita lerroen eta bolumenen argitasunak ere, obraren izaera dokumentala eta adierazgarria islatzen dute. Bere sinadura ageri da obraren eskubiko behealdean:
Gerardo D’Abrairak 1940ko eta 1960ko hamarkadetan lan garrantzitsua egin zuen Euskal Herriko eta Estatuko beste industria-eremu batzuetako paisaia industrialen marrazkilari gisa. Tinta, akuarela eta gouache teknikak erabiliz, formatu handiko euskarrietan ikuspegi panoramiko ikusgarriak sortu zituen. Haren jatorrizko obra asko XX. mendearen amaierako gainbehera industrialarekin galdu ziren edo gaur egun desagertuta daude; hala gertatzen da erreprodukzio honen oinarri den jatorrizko marrazkiarekin ere. 1970eko hamarkadatik aurrera aireko argazkigintza hedatzearekin batera, teknika hau erabileratik kanpo geratu zen.
2024. Barreiatutako paisaiak. Gerardo D'Abrairaren industria-marrazkiak. Balmaseda, Bizkaia, La Encartada Fabrika-Museoa (Balmaseda). 2024/01/10-2024/06/30.
Javier González de Durana. Barreiatutako paisaiak : Gerardo D'Abrairaren industria-marrazkiak. Bizkaiko Foru Aldundia, 2024. 111.
)
